Page 4 -
P. 4

34 —

 t'oruiH satiehilo delectat. ".laiii iii liis quae dicit tanta aucloritas iuest,
 lü dissentirc piuieal... el ciim traiisvcrsiun vi sua judicem feral, ille
 non raj)i videatur, sed sequi (1) ". Audiantur qnae de C. Verre habet
 luculentissiuia. Deseribeiidi eranl líoniani eives, eontra jiis el contra
 legcs virgis caesi. Alius forle dixisset: '"Palus in foro destltutus est,
 vestimenta detraela sunt, virgis caesus est". Tullios vero praeclare:
 "Ipse (Yerres) inllaunnatus scelere el furore in foriini venit. Arde-
 bant oculi, tolo ex ore erudelitas eniinebat. Exspeclabant onines qiio
 tándem progressuriis ant quidnam aeturus esset, cum repente liomi-
 nem proripi atque in loro medio luidari ac deligari, el virgas expediri
jubet"(2). "Animum liercle meum, all A. ("lellius, enm illa M. Cicero-
 nis lego, iniago quaedaní el sonus verberum el voeum el ejulalionuin
 circumpleclitur... .laní liaec sola verba ¡uidari ac deligari ei virgas
 expediri jubet, lanü niotus horroristpie sunt, ul non narrari (¡iiae ges-
 ta sunt, sed rcm geri prorsus videas" (3). Catilinarias laceo et Philip-
picas, quibus niliil veliementius, nibil amj)lius, nibil verborum ])on-
 dere cumulaliiis reperiri arbitror posse.

      Artificiosa etiam verborum selectione el collocatione, (piae mag-
 num ai'lerl ornatum orationi, abusus est M. Cicero, ut videri est in
exordio orationis pro Ardiia poeta: "Si quid est in me ingenii, judi-
ces, quod senlio quam sit exiguum; aul si (jua exercitalio diccndi, in
qua me non inl'icior mediocriter essc versatum..." unde nullum possis
verbum adimere aul de loco Iransi'erre, quin orationis vi el nitovi
quicquam detrahatur. Etiam in oratione quam de imperio Cn. Pom-
peji babuit: "Testis est Sicilia, quam mullis undique cinctam pericu-
lis, non lerrore belli sed eonsilii celeriler explicavil". Al si expUcuit
diceret, quod illius aelale esse jam usitatius caeperat, imperfecto ac
debili numero verborum sonus clauderet (4).

      At vero Tullius stultam dicendi copiam, inanemque verborum so-
nitum, graviter et veré detestalus est. "Quid enim est tam furiosum,
ait, quam verborum vel optimorum atque ornalissimorum sonilus
inanis, nuUa subjecla sententia aut scienlia?" (5).

      Et quoniam, ipso dicente TuUio, nemo poteril esse onini laude
c umulalus orator, nisi erit omnium rerum magnarunr atque artium
scientiam consecutus. artem oratoriam cum disciplinis ómnibus bu-
manissimo vinculo connexil. Ule enim dialecticae subtilitalem, mora-
lis et juridicae partis utilitatem, ille pbilosophica principia cognovit;
nec musicae, nec denique uHius artis scientia defuit-

      Recle igilur Quinlilianus Tullium cum Demostbene, Graecorum
oratorum principe, in discrimen adducit bis verbis: "Quorum (Demos-

     (1) Ibid X.\.iiO.-(2) inVetr V.6'.-{S) >ioct Att. X, 3. - (4) Cf. Gell. O p .

cit, I, 7.-(5) D e O r a t . 1,12.
   1   2   3   4   5   6   7   8   9